English
Günümüzde dünyadaki havalimanlarının çoğunluğu hala kamu tarafından işletilmektedir. Ancak son yıllarda, özellikle yüksek trafiğe sahip havalimanlarında devletler, ek gelir elde etmek ve işletmecilik standartlarını yükseltmek amacıyla özel sektörle işbirliği yapmaktadır. Bu işbirliği kapsamında bazı havalimanları tamamen özelleştirilirken, bazılarında sadece terminaller özelleştirilmiştir. Hatta bazı durumlarda Hava Trafik Kontrol (HTK) hizmetleri bile özelleştirme kapsamına alınmıştır.
Bu gelişmeler çerçevesinde havalimanı işletmeciliği yapan bazı kamu kurumları, uluslararası arenada yerlerini sağlamlaştırmak ve özelleştirmelerde aktif rol almak için adımlar atmıştır. Örneğin, Türkiye’nin önde gelen havalimanı işletmecisi TAV Havalimanları Holding, çoğunluk hissesine sahip olduğu Groupe ADP (Aeroports de Paris) ile birlikte dünya çapında önemli bir oyuncu haline gelmiştir.
Dünya genelinde havalimanı işletmeciliği alanında özel sektörde de büyük şirketler bulunmaktadır. Bu şirketler, hem havayolu şirketlerini desteklemek hem de teknolojik gelişmelere ayak uydurarak verimliliği artırmak için sürekli yatırımlar yapmaktadırlar.
Ancak Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), devletlerin havalimanlarından aşırı vergi ve ek ücretler alması nedeniyle havayolu şirketlerinin maliyetlerinin arttığını ve bu durumun endüstriyi olumsuz etkilediğini belirtmektedir. Havayolu şirketleri, mevcut havalimanı işletmeciliği modellerinden memnun olmadıklarını dile getirmektedirler.
En Değerli Havalimanı İşletmecileri
- ENAIRE (Aena): 30.21 milyar dolar (İspanya)
- Airports of Thailand: 23.69 milyar dolar (Tayland)
- Shanghai Airport (AVINEX): 11.23 milyar dolar (Çin)
- Groupe ADP (Aeroports de Paris): 10.9 milyar dolar (Fransa)
- GMR Groupe: 10.4 milyar dolar (Hindistan)
- Grupo Aeroportuario del Pacifico: 9.58 milyar dolar
- Auckland Airport: 8.43 milyar dolar
- Grupo Aeroportuario del Sureste: 7.88 milyar dolar
- Zurich Airport: 7.22 milyar dolar
- Copenhagen Airport: 6.9 milyar dolar
Dünya genelinde havalimanı işletmeciliği alanında öne çıkan şirketler arasında yukarıda listelenen şirketler bulunmaktadır. Bu şirketler, milyarlarca dolarlık piyasa değerleriyle sektörde önemli bir konuma sahiptirler.